Nieuws

Buig als journalist niet onder AVG-stress

6 juni 2018

Spookverhalen en angstvisioenen gaan rond over de gevolgen van de nieuwe Europese privacyrichtlijnen en de Nederlandse invulling ervan, de inmiddels fameuze AVG die 25 mei in werking is getreden. Aan juridisch advies hierover brand ik me niet, want daar zijn talloze elkaar tegensprekende experts voor, maar een paar praktische tips in deze tijden van AVG-stress kunnen er zeker vanaf. Ze zijn gebaseerd op een stapel adviezen en opinies, maar vooral op het belangrijkste gereedschap in onze samenleving: gezond verstand in combinatie met respect voor de geest van de regels.

Tip 1: Denk na over je data. Je (digitale) adresboekje met telefoonnummers is essentieel zakelijk gereedschap dat je niet op straat wilt zien. Datzelfde geldt voor je research. Ook voor 25 mei moest je die veilig stellen. Een wachtwoord op je computer, tablet en telefoon zijn daarom noodzakelijk, ook al lijkt dat op je thuiskantoor misschien overdreven. Toch doen, ook jouw computer kan worden gestolen. Alles wat in een cloud staat, hoort alleen voor jou na inloggen toegankelijk te zijn. Gedraag je dus zo veilig als je zelf behandeld wilt worden door anderen, maar maak je niet druk over alle achterliggende techniek. Die is jouw zorg niet, maar die van de aanbieders van clouddiensten.

Tip 2: Verkoop je artikelen op je website, bijvoorbeeld met de plug-in van Reporters Online? Alweer geen acute AVG-zorgen hier voor jou: de makers van de plug-in en de betaaldiensten erachter dragen de eerste verantwoordelijkheid voor het naleven van de wet. Maar als je vermoedt dat zo’n dienst er met de pet naar gooit, moet je wel actie ondernemen en een alternatief zoeken.

Tip 3: Verstuur je een nieuwsbrief? Vermeld dan in de eerstvolgende editie welk type gegevens je van je abonnees hebt opgeslagen. Meestal is dat niet meer dan naam en mailadres. Bewaar je ook een geboortedatum, bijvoorbeeld om individuele verjaardagswensen te sturen, dan leg je dat uit. En bij zakelijke contacten zul je mogelijk een btw-nummer, een postadres en een bankrekeningnummer opslaan. Leg ook dat uit en kijk goed of je de ontvanger van je nieuwsbrief steeds de kans geeft om zich uit te schrijven. En als een ontvanger zich uitschrijft, verwijder dan ook echt alle gegevens uit je actuele bedrijfsdata. Oude back-ups hoef je niet aan te passen; zorg wel dat ze veilig zijn opgeslagen en bewaar ze niet langer dan nodig om aan je andere wettelijke verplichtingen te voldoen. Op je website kun je, als je heel netjes wilt zijn, een privacyverklaring opnemen. Daar zijn vele voorbeelden van te vinden, zoals deze die ik ook heb gebaseerd op andermans voorbeelden.

Tip 4: Doe je je boekhouding online of heb je hem uitbesteed? De aanbieder van die dienstverlening heeft er alle belang bij dat jouw gegevens en die van je klanten veilig zijn. Je boekhouder moet van de wet een verwerkersovereenkomst met je sluiten waarin onder andere staat dat persoonsgegevens van jouw klanten niet voor andere doelen mogen worden gebruikt, zoals het schrikbeeld van doorverkoop aan Facebook. Nog geen overeenkomst? Dan is het tijd voor een serieus gesprek met je boekhouder. Of voor een andere boekhouder.

Tip 5 en slot: de Europese wetgeving rond privacy geldt voor iedereen, maar heeft als eerste doel om consumenten te beschermen tegen datamisbruik door bedrijven die handelen in informatie. Controle en handhaving zullen zich allereerst richten op datareuzen en grote ondernemingen. Organisaties die opkomen voor privacybelangen zullen de komende tijd procedures aanspannen. Aan de deur van de gewone vrije schrijver zal dit alles voorbijgaan. Daarom aan het slot van deze column geen lijst met links naar nog meer informatie. Als er meer te melden valt waar journalisten iets mee kunnen beginnen voor hun praktijk als zelfstandige ondernemer, komt die informatie later dit jaar van onze eigen experts, de juristen van de Auteursbond.

Miro Lucassen, voorzitter sectie freelance journalisten