Nieuws

Leden willen adviestarieven

5 september 2018

Onder een fatsoenlijke prijs werken is gewoon geworden in de journalistiek en de onderhandelingsruimte is vrijwel afwezig. Kunnen adviestarieven helpen om deze situatie te verbeteren? De bestuursleden van de sectie freelance journalisten van de Auteursbond hielden telefonisch interviews met 21 leden om hun mening te peilen zodat de sectie tot een standpunt kan komen.

De bevindingen in een notendop:

  • Bij een grote groep is behoefte aan adviestarieven als vorm van houvast en als signaal aan opdrachtgevers dat 13 cent per woord of 15 euro per uur neerkomt op een onfatsoenlijk aanbod.
  • Ondernemers moeten onderhandelen, maar voor journalisten is dat moeilijk. We willen zo graag ons verhaal maken en we zijn kwetsbaar voor de tegenwerping ‘voor jou tien anderen’.
  • Dat een adviestarief in de praktijk neer zal komen op een plafond, is een reëel risico; maar dat adviestarief zal hoe dan ook hoger moeten liggen dan het bedrag waar het merendeel van de freelancers nu voor werkt.
  • De helft van de ondervraagden is pessimistisch over de kans van slagen van adviestarieven, omdat de macht op deze markt bij de opdrachtgevers ligt. Eén persoon vindt elke inspanning voor adviestarieven zinloos en bepleit intensieve professionalisering.
  • Zolang er geen adviestarieven zijn, kunnen freelance journalisten die hun inkomen willen verbeteren zich bekwamen in onderhandelen, zich specialiseren in onderwerpen waar vraag naar is of een balans in de opdrachtenportefeuille zoeken tussen slecht betaalde journalistieke klussen en beter gehonoreerde andere werkzaamheden.

Als bestuursleden van de sectie hebben wij allemaal soortgelijke ervaringen. Hoewel onderhandelen soms loont, ligt al snel de keuze slikken of stikken op tafel. Diverse leden maken die keuze: zij hanteren hun persoonlijke adviestarief en media die minder bieden, krijgen geen artikelen. Helaas is deze keuze niet voor iedereen haalbaar.

De sectie freelance journalisten legt zich niet neer bij de vaak gehoorde gedachte dat journalistiek ‘nu eenmaal’ slecht betaalt. Journalist is een vak waaraan de samenleving hoge eisen stelt, en daarmee een beroep dat fatsoenlijk betaald moet worden. In een markt waar het evenwicht tussen vraag en aanbod aantoonbaar verstoord is, moet de onderliggende partij de ruimte krijgen om te streven naar verbetering. Adviestarieven zijn een van de middelen en nu er in de Haagse politiek ruimte ontstaat om advies te mogen geven, willen wij die mogelijkheid aangrijpen.

Zal dit de situatie nog dit jaar verbeteren? Dat is een mooie droom, maar elke grote reis begint met de eerste stap. Ook de ander secties van de Auteursbond voeren deze discussie om later dit jaar een standpunt van de organisatie te kunnen bepalen. Terwijl we ons als sectie inzetten voor die adviestarieven voor journalistiek blijft de Auteursbond workshops, cursussen en coaching aanbieden om onze professionaliteit te verbeteren. Zo voeren we de strijd voor een rechtvaardiger beloning van ons werk op meerdere fronten.

Enkele geanonimiseerde citaten uit de interviews:

‘Een adviestarief laat zien wat reëel is. Ga je daar ver onder, dan ben je aan het uitbuiten’

‘Adviestarieven kunnen een instrument zijn om freelancers te steunen. Het is heel goed als er iets is waar je naar kunt verwijzen’

‘Een adviestarief maakt je bewuster, goed om te weten wat realistisch is’

‘Een adviestarief geeft een poot om op te staan bij onderhandelingen’

‘Inflatiecorrectie eisen is geen kartelafspraak, dat is waar vakbonden in CAO’s als eerste mee komen’

‘Nagel bedrijven aan de schandpaal als ze om gratis werk vragen’

‘Mensen tekenen omdat ze gewoon willen schrijven’

‘Als beginner moet je investeren, neem desnoods een bijbaan. Er zijn te veel journalisten’

‘Het aanbod is groot, dus kranten en bladen kunnen in feite doen wat ze willen met freelancers’

‘Over onderhandelen heb ik nooit nagedacht, het is gewoon wat je krijgt. Redacties onderschatten hoeveel tijd het kost wat ze van freelancers vragen’

‘Als mensen onderbetalen, zoeken ze geen kwaliteit. Je moet eigenlijk gêne opwekken dat ze niet meer bieden’

‘ik ben geneigd mee te denken met opdrachtgevers die zeggen dat zij geen geld hebben’

‘Uitgevers willen niet onderhandelen, dus er is geen markt’

‘ik vrees dat veel opdrachtgevers er welwillend naar zullen luisteren en dan mededelen dat er echt niet meer in zit’

‘We moeten niet accepteren dat journalistiek slecht betaalt’

‘Journalisten zijn heel kwetsbaar voor het argument: voor jou tien anderen. Ze binden direct in’

‘Die uitgevers vormen nu zo enorm machtsblok. Alles dat ik er tegenover kan stellen is meegenomen’

‘Dat we ondernemers zijn en daarom geen kartel mogen vormen vind ik een drogreden. Ik ben een ondernemer tegen wil en dank omdat ik graag journalist wilde worden’

Reageren? Mail Miro info@milucmedia.nl